Βιβλιοπαρουσίαση: "Το Τέλος της Αισθητικής; Τεχνομηδενισμός και Σύγχρονη Τέχνη" του Δημοσθένη Δαββέτα, εκδόσεις Νίκας

Ο Σύλλογος Φίλων Βιβλίου Ν. Πέλλας και οι Εκδόσεις Νίκας σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του Δημοσθένη Δαββέτα με τίτλο: "Το Τέλος της Αισθητικής; Τεχνομηδενισμός και Σύγχρονη Τέχνη".

Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Πέλλας και θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 12 Φεβρουαρίου, στις 6μμ στη Βόρεια Αίθουσα Πνευματικού Κέντρου Γιαννιτσών.

Για το βιβλίο μιλά ο Δημοσθένης Δαββέτας, Καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, ποιητής, εικαστικός, γεωπολιτικός αναλυτής.

Η παρουσία σας θα μάς τιμήσει ιδιαίτερα.

Από το οπισθόφυλλο:

Τι είναι η Μοντέρνα και τι η Σύγχρονη Τέχνη; Πώς η προσωκρατική φιλοσοφία επηρεάζει τις σύγχρονες εικαστικές εκφράσεις (installations, performances) και συναντιέται με τον Νίτσε; με την Αγορά να κυριαρχεί πλέον στον εικαστικό χώρο και τα ίδια τα έργα Τέχνης να μετατρέπονται σε «προϊόντα» μήπως τίθεται το ζήτημα του τέλος της Τέχνης, του Τεχνομηδενισμού;

Εκεί, λοιπόν, που η παράδοση στο χώρο της Τέχνης συναντά την καινοτομία, η Αισθητική Φιλοσοφία έρχεται να δώσει απαντήσεις σε πλήθος ερωτημάτων με τρόπο απλό και κατανοητό. Η Αισθητική, όρος-κλειδί στο έργο του κ. Δαββέτα, αναλύεται και προσεγγίζεται από τον συγγραφέα με έναν μοναδικό τρόπο που την καθιστά σημείο αναφοράς στην καθημερινότητά μας.

Ιστοσελίδα συγγραφέα: http://davvetas.blogspot.com  

"Έτσι γλιτώσαμε" του Ανέστη Σαββίδη σε επιμέλεια Ροζαλίας Ελευθεριάδου

 

"Οι φοβητσιάρηδες" του Γιώργου Νούρη στα Γιαννιτσά

 

Την Παρασκευή 29-09-2023 στο café Prestige στα Γιαννιτσά ο Σύλλογος Φίλων Βιβλίου Ν. Πέλλας σε συνεργασία με τις εκδόσεις «άνω τελεία» παρουσίασε το βιβλίο του Γιώργου Νούρη «Οι φοβητσιάρηδες» που απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους.

Ο Γιώργος Νούρης γεννήθηκε στη Βέροια το 1976 και σήμερα ζει στα Γιαννιτσά. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες και στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημιουργική Γραφή. Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκαν γνωστοί και φίλοι και προσεγγίσαμε το θέμα του φόβου όπως ένα παιδί που φοβάται το σκοτάδι και αποφασίζει να το νικήσει. Ο Παναγιώτης Μπότσης εκπροσωπώντας τις εκδόσεις «άνω τελεία» παρουσίασε την ιστορία του βιβλίου και την εκδοτική του πορεία. Αποστάσματα διάβασαν οι Άντζελα Κυριακοπούλου και η Μαρία Ξανθοπούλου. Για το βιβλίο μίλησε η Μαρία Κολτσάκη και ο συγγραφέας.
Τονίστηκε, μεταξύ άλλων, πως για να προσελκύσουμε τα παιδιά προς το βιβλίο θα πρέπει κι εμείς να κάνουμε αγώνα να απεγκλωβιστούμε από τις οθόνες και να στραφούμε στο βιβλίο. Δεν αρκεί να δωρίσουμε ένα βιβλίο στα παιδιά. Χρειάζεται να καθίσουμε να διαβάσουμε μαζί τους. Να σχολιάσουμε τα δρώμενα. Να ανταλλάξουμε συναισθήματα. Το βιβλίο είναι η αφορμή για συζήτηση. Εξερευνώντας τις προσωπικότητες των χαρακτήρων της ιστορίας, εξερευνούμε τον εαυτό μας. Προβαίνουμε σε μία ενδοσκόπηση και με αφορμή το βιβλίο του Γιώργου Νούρη θέσαμε το ερώτημα στον εαυτό μας: «Εσύ τι φοβάσαι; Ποιον φόβο δεν νίκησες ακόμη;».

Στην ιστορία του βιβλίου οι μεγάλοι έχουν φοβίες και φόβους και οι μικροί αποφασίζουν να τους βοηθήσουν ν α απαλλαγούν. Θα τα καταφέρουν; Με ποιον τρόπο; Εμείς πώς αντιμετωπίζουμε φόβους και φοβίες στη ζωή; Κάθε βιβλίο είναι ένα κλειδί  που ξεκλειδώνει μέσα μας σκέψεις, συναισθήματα και ευκαιρίες βελτίωσης.

Το βιβλίο μας θύμισε πως κι εμείς οι μεγάλοι κρύβουμε ένα παιδί μέσα μας που φοβάται, όσο κι αν προσποιείται πως ενηλικιώθηκε επιτυχώς.

Ευχόμαστε καλοτάξιδο το βιβλίο και να επιτευχθεί η στροφή παιδιών και ενηλίκων προς τη φιλαναγνωσία.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Αννούλα" της Νάνσυς Καλφούδη

 

Απόηχος - "Σπύρος Μουστακλής - Ένας Ελεύθερος Πολιορκημένος" στα Γιαννιτσά, 3-12-22

 

Είναι φορές που η παρουσίαση ενός σπουδαίου βιβλίου ξεκινά πολύ πριν εισέλθουμε στην αίθουσα. Ξεκινά από την ανθρώπινη επαφή. Το αντάμωμα των γενεών. Το ζωντάνεμα των αναμνήσεων, της ιστορίας και της διδαχής της. Όταν έρχεσαι κοντά με τον άνθρωπο, τότε κατανοείς το βίωμα και ενισχύεις τη θέση που επέλεξες τόσα χρόνια να κρατήσεις απέναντι στην ιστορία: να υμνείς τους αγωνιστές της δημοκρατίας. Να υμνείς τους αντιστασιακούς. Να κρατάς ζωντανή τη μνήμη και τη θυσία τους, καθώς και τη σημασία που αυτή έχει ακόμη και σήμερα.

Η πόλη μας τις τελευταίες δύο μέρες φιλοξένησε τη Χριστίνα Δημητρακάκη – Μουστακλή και τη Ναταλία Μουστακλή, τη γυναίκα και την κόρη του Σπύρου Μουστακλή, τον Δημήτρη Αλευρομάγειρο, Αντιστράτηγο Ε.Α., Επίτιμο Αρχηγό Στρατού, τον Γιώργο Λιάνη, δημοσιογράφο και πρώην Υπουργό, καθώς και φίλους της οικογένειας Μουστακλή. Στην βιβλιοπαρουσίαση ήταν παρούσα και Καίτη Τσαρουχά, κόρη του Γεωργίου Τσαρουχά που δολοφονήθηκε άγρια από τη Χούντα το 1968.

Ζωντάνεψαν μνήμες, σμίξαν ιστορικά γεγονότα, επιβεβαιώθηκε η ανάγκη να είμαστε μονίμως ξάγρυπνοι απέναντι στο θηρίο.
Ο Σπύρος Μουστακλής βασανίστηκε άγρια από τη Χούντα, όμως δε μίλησε. Και γι’ αυτό η βασανιστές του τού στέρησαν τη φωνή για το υπόλοιπο της ζωή του. Αυτήν την πνιγμένη φωνή του, η γυναίκα του Χριστίνα Δημητρακάκη – Μουστακλή την έκανε κραυγή μέσα από το 750 σελίδων βιβλίο της βιογραφίας του, που παράλληλα εξιστορεί τα γεγονότα της περιόδου της 7ετίας.

Στην κηδεία του Σπύρου Μουστακλή, το 1986, παρέστη κι ένας συντοπίτης μας από την Άψαλο, ο οποίος ταξίδεψε με μία χούφτα χώμα σε μία σακούλα για να το ρίξει στον τάφο του ήρωα Μουστακλή. Ανεξήγητο πώς εισήλθε μέσα στη Μητρόπολη Αθηνών και  στάθηκε δίπλα στα πολιτικά πρόσωπα της εποχής. Η Χριστίνα Μουστακλή, 36 χρόνια μετά, θυμάται. Με κάθε λεπτομέρεια. Όλα τα γεγονότα, τα ονόματα, τις ημερομηνίες και με συγκίνηση μας ανέφερε πως στον τάφο του ήρωα Μουστακλή υπάρχει μία χούφτα χώμα απ’ την Πέλλα.

Στην παρουσίαση του βιβλίου «Σπύρος Μουστακλής – Ένας Ελεύθερος Πολιορκημένος» από τις εκδόσεις «λειμών», που πραγματοποιήθηκε στις 3-12-22 στα Γιαννιτσά, ο Γιώργος Λιάνης ανέφερε πως το βιβλίο προτάθηκε από τον Προκόπη Παυλόπουλο, πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, να βραβευτεί ως η καλύτερη βιογραφία που αφορά την εν  λόγω περίοδο. Το αρχείο που κράτησε η Χριστίνα Δημητρακάκη – Μουστακλή είναι τεράστιο. Η προεργασία για το βιβλίο κράτησε 20 ολόκληρα χρόνια. Το βιβλίο παραδίδεται στον ελληνικό λαό για να κρατήσει ζωντανές τις μνήμες. Είναι ο μόνος τρόπος να μην επιτρέψουμε στην ιστορία να επαναληφθεί.

Την παρουσίαση έκλεισε θαυμάσια και εύστοχα η Άννα Μαρία Σαββίδου, που συντόνισε την εκδήλωση,  με τους στίχους του Ρίτσου από τις γειτονιές του κόσμου:

Να λείπεις –δεν είναι τίποτα να λείπεις.
Αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει,
θα ‘σαι για πάντα μέσα σ’ όλα εκείνα
που γι’ αυτά έχεις λείψει,
θα ‘σαι για πάντα
μέσα σ’ όλο τον κόσμο.

 

Οφείλουμε να ευχαριστήσουμε τις επιχειρήσεις:  ΔΕΡΑΣ κοτόπουλα, Μπαρμπαγιάννης κοτόπουλα και το Κτήμα Λίγας για όσα προσέφεραν για τον μπουφέ που ακολούθησε την παρουσίαση του βιβλίου στο cafe Prestige.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Σπύρος Μουστακλής - Ένας Ελεύθερος Πολιορκημένος", της Χριστίνας Δημητρακάκη - Μουστακλή

 

Ο Σύλλογος Φίλων Βιβλίου Ν. Πέλλας, η Β’ ΕΛΜΕ Πέλλας και η Παρέμβαση Πολιτών Πέλλας σε συνεργασία με τις εκδόσεις Λειμών σ α ς π ρ ο σ κ α λ ο ύ ν στην παρουσίαση του βιβλίου της Χριστίνας Δημητρακάκη— Μουστακλή «ΣΠΥΡΟΣ ΜΟΥΣΤΑΚΛΗΣ, ΕΝΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΣ» που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2022 στις 6.30μμ στην αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Πέλλας (Γιαννιτσά).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

Δημήτρης Αλευρομάγειρος

Αντιστράτηγος ε.α., Επίτιμος Αρχηγός Στρατού

Γιώργος Λιάνης

Δημοσιογράφος, πρώην Υπουργός

Συμμετέχει

Χριστίνα Δημητρακάκη—Μουστακλή

Συντονισμός εκδήλωσης

Άννα Μαρία Σαββίδου, Δημοσιογράφος - μέλος ΕΣΗΕΜΘ

 

Tο βιβλίο της Χριστίνας Δημητρακάκη-Μουστακλή με τίτλο: «Σπύρος Μουστακλής – Ένας Ελεύθερος Πολιορκημένος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΛΕΙΜΩΝ.

Πρόκειται για τη βιογραφία του Αντισυνταγματάρχη Σπύρου Μουστακλή, που υπήρξε σπάνιο παράδειγμα ανένταχτου δημοκράτη αξιωματικού, ο οποίος αρχικά κυνηγήθηκε με εξορίες, πειθαρχικές διώξεις και στο τέλος βασανίστηκε απάνθρωπα από υπάνθρωπους της Χούντας για να γίνει το σύμβολο της αντίστασης στο δικτατορικό καθεστώς της 21ης Απριλίου 1967.

Στο βιβλίο περιγράφονται όλες οι φάσεις της καριέρας του Σπύρου Μουστακλή, με παράθεση των πραγματικών γεγονότων, αλλά και αφηγήσεις τόσο της συζύγου του όσο και γνωστών δημοσιογράφων, στρατιωτικών και φίλων μέσα από τις οποίες ο αναγνώστης πληροφορείται λεπτομέρειες της σύντομης και πολυτάραχης ζωής του, που χαρακτηριζόταν από αφοσίωση στο καθήκον, ήθος και εντιμότητα. Εξού και η ελευθερία πνεύματος, η οποία δικαιολογεί τον τίτλο «Ένας Ελεύθερος Πολιορκημένος», αφού συν τοις άλλοις ο Σπύρος Μουστακλής ήταν τέκνο του Μεσολογγίου.

Παρά τον μεγάλο όγκο του, το βιβλίο διαβάζεται πανεύκολα λόγω της μυθιστορηματικής αφήγησης της συγγραφέως και των εναλλαγών στην συναρπαστική ζωή του ήρωα, εκτός ίσως από την εξιστόρηση του μαρτυρίου του στην ΕΑΤ-ΕΣΑ, όπου ο αναγνώστης πρέπει να παίρνει βαθιές ανάσες για να αντέξει την οργή που του προκαλεί η περιγραφή της κτηνώδους βίας των βασανιστών και της απάνθρωπης αδιαφορίας των «γιατρών» για το μαρτύριο του Σπύρου Μουστακλή.

Το βιβλίο είναι από αυτά που πρέπει να διαβάσουν όλοι, όσοι έζησαν το αίσχος της Χούντας, αλλά και οι νεότεροι, για να θυμούνται οι μεν και να γνωρίζουν οι δε. Πρόκειται για ένα συναρπαστικό αφήγημα, προϊόν ολόκληρης ζωής της Χριστίνας Δημητρακάκη-Μουστακλή. Τον πρόλογο υπογράφει ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας.

Εκδόσεις Λειμών,

Νικηταρά 2-4 Αθήνα, 10678

τηλ. 2103227323

 

 

«Γάμος στις φλόγες» του Δημήτρη Βλαχοπάνου - Ο απόηχος της παρουσίασης στα Γιαννιτσά

Ο καλύτερος τρόπος να διδάξεις ιστορία είναι οι προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που η ζωή τους διαδραματίστηκε μέσα στο πλαίσιο των ιστορικών γεγονότων. Την ιστορία του «ελληνικού ματωμένου γάμου», που έλαβε χώρα στο Κομμένο Άρτας, μας την έκανε γνωστή η πολυτάλαντη Βούλα Αργυράκη, η οποία προσάρμοσε το κείμενο του πρώτου βιβλίου του Δημήτρη Βλαχοπάνου, ώστε να μπορεί να το παρουσιάσει μέσα από ένα μονόλογο, όπου η ίδια, στη θέση πλέον της ηθοποιού, ανέλαβε διαδοχικά το ρόλο της αφηγήτριας, του πατέρα, της νύφης, του μικρού αδερφού της Αλέξανδρου και κατάφερε να παρασύρει το κοινό στο αιματηρό σκηνικό της δολοφονίας των κατοίκων του Κομμένου Άρτας, αμέσως μόλις τελείωσε το γλέντι του γάμου της Αλεξάνδρας.

Μερικές μέρες πριν, Παρασκευή 21-10-22, πραγματοποιήθηκε στο café Prestige η παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Βλαχοπάνου «γάμος στις φλόγες». Η Πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Βιβλίου Ν. Πέλλας Μαρία Ξανθοπούλου ανέλαβε τον χαιρετισμό και το συντονισμό της εκδήλωσης. Μουσικά έντυσαν την εκδήλωση η Μαρία Ξανθοπούλου και η Δέσποινα Κανελλιάδου. 

Στο κλίμα των γεγονότων μας εισήγαγε απόσπασμα από μια σύνθεση ντοκουμέντων που προβλήθηκαν, μεταξύ άλλων, και στην εκπομπή «Αληθινά Σενάρια», του εκ Γιαννιτσών δημοσιογράφου Νίκου Ασλανίδη. Αμέσως μετά, η Βούλα Αργυράκη ενίσχυσε τη φόρτιση των γεγονότων διαβάζοντας αποσπάσματα με την ιδιαίτερη θεατρική της απόδοση.

Για το βιβλίο πήρε πρώτη το λόγο η εκπαιδευτικός Κάκια Παυλίδου. Βιβλία όπως ο «γάμος στις φλόγες» του Δημήτρη Βλαχοπάνου, σημείωσε, έρχονται να συμπληρώσουν την ιστορική βιβλιογραφία. Ο συγγραφέας με μία γλώσσα απλή και περιεκτική οδηγεί τον αναγνώστη σε σκηνικά καθημερινότητας στην επαρχία της κατοχής. Από την αρχή της αφήγησης δημιουργείται η αντίθεση ανάμεσα στο γκρίζο τοπίο της κατοχής και στην πολυχρωμία των συναισθημάτων που συνοδεύουν έναν γάμο. Φυσικά, οι αποχρώσεις της χαράς νοθεύονται σε μεγάλο βαθμό από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα.  

Με αφορμή το κυρίαρχο γεγονός του γάμου της Αλεξάνδρας με τον Θεοχάρη, η αφήγηση ξετυλίγεται και περιγράφει την αλληλεπίδραση των ανταρτών με τα χωριά και τη σχέση που επικρατούσε μεταξύ των ανταρτών του Ζέρβα που δέχονταν οικονομική ενίσχυση από τους Βρετανούς και των ανταρτών του ΕΑΜ.  Οι αντάρτες του ΕΑΜ ζητούν προμήθειες από το χωριό. Το χωριό αρνείται και προσπαθεί να κερδίσει χρόνο. Ο πρόεδρος του χωριού, που είναι σε συνεννόηση με τους αντάρτες του Ζέρβα, ζητά προστασία, ώστε να διώξουν τους αντάρτες του ΕΑΜ. Ακολουθεί μία συνάντηση εκπροσώπων ανταρτών από τις δύο ομάδες, που λαμβάνει χώρα στην πλατεία του χωριού. Για κακή τύχη ένα γερμανικό τζιπ βρίσκεται στην περιοχή, ενώ τα όπλα των ανταρτών ήταν σε κοινή θέα. Προκαλείται ένα ντόμινο φόβου για αντίποινα των Γερμανών. Η ηρεμία -η κατοχική ηρεμία- του χωριού διαταράσσεται. 

Οι ζωντανοί διάλογοι μεταξύ των χωριανών ενισχύουν τις εικόνες που δημιουργεί ο αναγνώστης απ’ το σκηνικό στο καφενείο, όπου ακούγονται διάφορες απόψεις. Άλλες που ενισχύουν το φόβο και άλλες που επιχειρούν να καθησυχάσουν το κοινό αίσθημα. Ο δικηγόρος Θεόφιλος, σε μία προσπάθεια να ηρεμήσει τους συγχωριανούς του, αναφέρει: «Σημασία έχει να καθόμαστε ήσυχοι και να μην προκαλούμε. Εμείς εδώ κάτω είμαστε φιλήσυχοι άνθρωποι, γι’ αυτό δε διατρέχουμε κανέναν απολύτως κίνδυνο.»

Είναι χαρακτηριστική η στάση των κατοίκων του Κομμένου. Η αγωνία τους να διασφαλίσουν την ηρεμία του χωριού και την ίδια τους τη ζωή. Η προσπάθειά τους να μείνουν ήσυχοι, αθόρυβοι και αόρατοι μπροστά στη λύσσα των Γερμανών.

Αναπόσπαστο στοιχείο της δύσκολης πραγματικότητας η στροφή των ανθρώπων στο θεό, πάνω στον οποίο εναποθέτουν τις ελπίδες για αίσια έκβαση των γεγονότων, που οι ίδιοι δεν μπορούν να ελέγξουν. «Πλησιάζει δεκαπενταύγουστος. Δε θα γίνει κακό στη γιορτή της Παναγιάς. Θα έχουμε γάμο, θα σεβαστούν το μυστήριο οι Γερμανοί». Πεποιθήσεις που βασίζονται μόνο στην πίστη του ανθρώπου και όχι στην πραγματικότητα των προθέσεων των Γερμανών, που ήδη ρημάζουν, καίνε, σφαγιάζουν χωριά.

Το μεγάλο γεγονός παύει να είναι ο γάμος και γίνεται η θηριωδία που τον ακολούθησε.

«Για τους Γερμανούς υπήρξε μία επιτυχής επιχείρηση κατά των συμμοριτών του Κομμένου και οι κάτοικοι του χωριού τιμωρήθηκαν σκληρά που συνεργάστηκαν μαζί τους και τους παρείχαν κάθε είδους διευκολύνσεις για να πλήξουν τη Γερμανία και τον Φύρερ».

Βιβλία όπως ο «γάμος στις φλόγες» θα πρέπει να διδάσκονται στο σχολείο. Θα πρέπει να συνδυάζονται με την τέχνη που διευκολύνει τα παιδιά να αφομοιώσουν τις αλήθειες της Ιστορίας και να μη λησμονήσουν. Γιατί, αν λησμονήσουν, θα αναγκαστούν να ξαναζήσουν ίδιους εφιάλτες.

Παίρνοντας στη συνέχεια το λόγο ο δημοσιογράφος Νίκος Ασλανίδης, συμπλήρωσε δίνοντας προεκτάσεις της αξίας βιβλίων όπως ο «γάμος στις φλόγες». Διάβασε αποσπάσματα του βιβλίου και, με αφορμή γεγονότα εσωτερικής διαμάχης, εστίασε στη διχόνοια, που καθώς διασχίζει την Ιστορία της Ελλάδας, αναφέρεται ως η θεά των Ελλήνων. Τόνισε το ρόλο των Γερμανών. Τις εγκληματικές δολοφονίες κατά των αμάχων. Η Ελλάδα μέτρησε περίπου 600 χιλιάδες νεκρούς επί κατοχής. Σχεδόν οι μισοί πέθαναν  από το λιμό. 35 χιλιάδες στρατιώτες έπεσαν στα πεδία μάχης και οι υπόλοιποι -άμαχος πληθυσμός, γυναίκες, παιδιά, βρέφη- σφαγιάστηκαν, πυροβολήθηκαν, κάηκαν ζωντανοί. Τέθηκε το ερώτημα που οφείλει να μας προβληματίσει όλους: πώς γίνεται η Χρυσή Αυγή, ένα κόμμα νεοναζισμού, να λαμβάνει έστω και μία ψήφο σε μαρτυρικά χωριά όπως το Κομμένο Άρτας;

Τέλος, ο λόγος δόθηκε στον συγγραφέα, που τόνισε την αξία της μνήμης και ανέδειξε την τακτική των Γερμανών. Αρχικά τους νεκρούς τους ανέφεραν ως «κατοίκους του Κομμένου». Αντιλαμβανόμενοι πως αυτό μπορεί να στραφεί εναντίον τους, τους χαρακτήρισαν ως ληστοσυμμορίτες. Οι Γερμανοί ξεπέρασαν την αγριότητα του πολέμου που φέρνει αντιμέτωπους μέχρι θανάτου τους αντίπαλους στρατιώτες και επιδόθηκαν σε θηριωδίες απέναντι στον άμαχο πληθυσμό.

Ο Δημήτρης Βλαχοπάνος, που έχει καταγράψει κι άλλες μαρτυρικές ιστορίες, αφηγήθηκε λεπτομέρειες για πώς ξεκληρίστηκαν οικογένειες και χωριά και πώς οι επιζήσαντες κουβαλούσαν στην ψυχή τους το δράμα και μετρούσαν νεκρούς. Στο ερώτημα «γιατί οι Γερμανοί έκαιγαν ζωντανούς τους ανθρώπους» η μόνη απάντηση ήταν πως οι ναζί στρατιώτες απολάμβαναν τις κτηνωδίες και τον άγριο θάνατο που σκορπούσαν. Σήμερα, ο μέσος Γερμανός δε γνωρίζει γιατί δεν το διδάσκεται πως ο πρόγονός του προέβη σ’ αυτές τις θηριωδίες. Στο τραγικό γεγονός της δολοφονίας των κατοίκων του Κομμένου, ο αξιοθρήνητος δεν είναι ο νεκρός, ούτε αυτός που γλίτωσε. Είναι ο γερμανός στρατιώτης, που ασυγκίνητος έσπειρε το θάνατο. Που πάτησε τη σκανδάλη απέναντι στον άμαχο πληθυσμό. Οι Γερμανοί χρωστούν στην Ελλάδα. Φυσικά επέστρεψαν στο Κομμένο, όπως και σε άλλα μαρτυρικά χωριά. Έφτιαξαν στοιχειώδη έργα ως ανταμοιβή για τις καταστροφές και το θάνατο που έσπειραν. Οι αποζημιώσεις της Γερμανίας προς την Ελλάδα εκκρεμούν.

Ο μόνος τρόπος να δικαιωθούν οι νεκροί είναι η διάδοση της Ιστορίας. Όχι μόνο της καταγραφής των ιστορικών γεγονότων, μα η καταγραφή και η διάδοση των προσωπικών ιστοριών των κατοίκων της κάθε περιοχής. Ώστε η μνήμη να μείνει νωπή και να μην επαναληφθούν τα γεγονότα.

Ευχαριστούμε τον Δημήτρη Βλαχοπάνο που έδωσε την αφορμή να θυμηθούμε πως δεν πρέπει να ξεχνάμε Η λήθη είναι ένας ακόμη θάνατος.